Вход в систему

Toksakar

                         Toksakar qurdları. Toxakara canis.

Bu qurd haqqında tibbi ədəbiyyətda sarsıdıcı məlumatlar var.                                               XX əsrin 50-ci illərində  incilis həkim H.Wiyder göz xərcənci diaqnozu ilə əməliyatla çıxarılmış 46 gözdən 28-də toksakar qurdunun sürfələrini aşkar edib. Məqalədə o yazırdı kı, əgər həkimlər əvvəlcədən bilsəydilər ki, xəstəliyi törədən qurddur, onda gözü çıxartmaqdansa, qurdları məhv eləməyə çalışardılar.                                                 Təxminən 20 il sonra ABŞ klinikalarında anoloju tətqiqatlar zamanı göz xərcənci diaqnozu ilə əməliyyatla cıxarılmış 245 gözdən 88-də toksakar sürfələri aşkar edilmişdi.                          60 ildə çekdi. İndi də bu qurdu əksər hallarda meyidləri yaranda aşkar edirlər. Heç effektli dərmanı da  yoxdu! Nəyə görə? Bəlkə bu qurd çox az yayılan qurdlardandır? Əksinə, toksokarlar insana ən yaxın olan it və pişiklərin bağırsağında yaşayılar. Yumurtaları nəcislə torpağa düşür və 10 ildən artıq yoluxucu olurlar. İt və pişik nəcisi hər yerdə var. Külək və toz qurd yumurtalarını yayır. Yoluxma qurdun yumurtalarını udanda olur: çirkli əllərdən, yaxşı yuyulmamış meyvə-tərəvəzdən, tozlu havadan və s.                                                    Udulmuş yumurtalardan bağırsaqda sürfələr cıxırl. Onlar bağırsağın divarındakı  qan damarları dəlib, qanla orqanlara yayılırlar. Əksər hallarda onları meyitləri yaranda qara ciyərdə, gözlərdə, əzələlərdə, limfa düyünlərində, ağ ciyərlərdə, beyində aşkar edirlər.   Yoluxmuş adamların orqanlarında sürfələr  10 illərlə sağ qalırlar, lakin onlardan heç vaxt qurdlar inkişaf etmir!  Məskunlaşdıqları orqanlarda sürfələrin ətrafında  xərçəncə bənzəyən şişlər əmələ gəlir.Adətən  belə xəstələrdə davamlı qızdırma olur. Başqa qurdlar kimi, toksokar sürfələri allergiya, bronxial astma, səpkilər, öyümə, qusma və  diqər əlamətlər törədə bilərlər. Əlamətlərin  bir qismi sürfələr məskunlaşdıqları və zədələdiyi orqanlara məhsusdur. Məsələn, beyin zədələnirsə - epileptik qıc olmalar, parez, paralic, göz zədələnəndə - qranulyomalar, uveit, panoftalmit, qlaukoma, keratit, göz sinirinin iltihablaşması, retinoblastoma (göz xərcənci) ola bilər.                                                  Təsəvvür edin, it, pisik nəcisi hər yerdə var. Deməli, toksokaroza yoluxma ehtimalı çox böyükdür.Toksakar sürfələri bütün orqanlarda mühtəlif ölçüdə şişlər törədirlər. Ona görə də toksakaroz yayılmış xərçəncə oxşayır. Əksər həkimlərin isə bu qurd haqqında heç məlumatı yoxdur. Rentgen, KT, YMR, USM toksokar sürfələrini yayılmış xərçəncdən ayıra bilmirlər. Onkoloqlar, cərrahlar şişlərin diaqnozunda ən çox histoloji müayinəyə etibar edirlər. Şişlər gözdə,  beyində və digər dahili orqanlarda olanda, onları əməliyyatsız histoloji müayinə etmək mümkün olmur. Yayılmış şişləri nadir hallarda əməliyyat edirlər Belə xəstələrə şualanma və dərmanlar- kimyaterapiya tətbiq olunur. Bu müalicələr toksokar sürfələrinə nə edə bilər? Heç nə. Ancaq immuniteti daha da zəyiflədirlər. Sürfələr isə yayılırlar, aqressivləşirlər. Ona görə də, qısa müddətdən sonra, şişlər sürətlə yayılmağa, böyüməyə başlayır. Xəstəliyin qarşısını almaq mümkün olmur.                                                           Nadir laboratoriyalarda toksokarozu qan analizi ilə diaqnoz edirlər. Bu analizlə qanda sürfələr yox, onlara qarşı əmələ gələn anticisim aşkar edilir. Ona görə də qan analizinin ciddi nöqsanları var. Analizin mənfi nəticəsi o deməkdir ki,

a/ yoluxma yoxdu və ya  

b/ yoluhma var, anticisimlərin miqdarı analiz üçün yetərli deyil.

Analizin müsbət nəticəsi o deməkdir ki,

a/ yoluxma var və ya

b/ yoluxma nə vaxtsa olub, qanda antucisimlər qalıb.

Belə analizlər həkimləri və xəstələri çaşdıra bilər! Ancaq  “İmedislə” toksokar sürfələrini dəqiq diaqnoz edib, rezonans tezliklərlə məhv olur!. “İmedisdən” geniş istifadə edilsə, şiş xəstəliklərinin diaqnozu və müalicəsində səhvlərin qarşısı azalar. Bizim təcrübəmizdə  toksakarozlu xəstələr çoxdu. Bir necə maraqlı misallar gətirim:

Xəstə A. 23 yaş. 4 aydır ki qızdırması 37,2 dən 39,5 kimi olur. Mühtəlif müayinələr olunub, lakin yüksək quzdırmanın səbəbi bilinmir.                                                                              Biz “İmedislə” toksakar sürfələri aşkar etdik. Müalicəvi tezliklər seççdik. Sürfələri rezunans tezlikləri ilə məhv etdik. 8 gündən sonra pasiyentun hərarəti normallaşdı!

Xəstə R. 28 yaş. 1 ilə yaxındır ki. o davamlı qızdırma (37,2 -38), ümumi zəyiflik, yorğunluq, xərcənc xəstəliyinə tutulmaq qorxusundan əziyyət  çəkir. Müayinələr, o cümlədən onkomarkerlər, heç bir xəstəlik göstərmir. Pasiyentin bacısı həkimdir. Hər ikisi xərcənc xəstəliyindən qorxurlar, ancaq əmindirlər ki, sadəcə xərcənci indiyədək müayinə edə bilməyiblər.                                                                                                                   “İmedislə” biz toksakar sürfələri aşkar etdik. Toksokar haqqında məlumatlarla onları tanış etdik. Görünür ilk dəfədən xəstəliyin səbəbi qurd olmasına inandırmaq çətindir, çünki  xəstə müalicəyə gəlmədi.

Xəstə M.11 yaş.  1 ildən çoxdur onun gözləri iltihablanır, qızarur, ağrıyır. Bir çox yerlərdə, o cümlədə İranda, Türkiyədə müayinə olunub. Gözünə yığılan çirk dəfələrlə əkilib, mikroblar aşkar edilibb, antibiotiklər təyin ediblər. Hər yerdə deyiblər ki,  konyuktivitdir, çekib, gedər. Lakin uşağın gözləri az qala çirkdən acılmır, dərs oxuya bilmirdi.                               “İmedislə” biz xəstənin gözlərində toksakar sürfələri aşkar etdik. Müalicəvi tezliklər seçdik. Sürfələri rezonans tezliklərlə məhv etdik. 2 həftə sonra uşağın gözləri tam sağaldı!

Xəstə A. 9 yaş. 2 ildir ki, onun göz qapağının selikli qişasında xırda şışlər (qranulasiyalar) əmələ gəlir. 3 dəfə Mockvada məşhur klinikada qranulasiyaları yandırıblar (koaqulasiya), lakin onlar yenə əmələ gəlir.                                                                                         “İmedislə” biz toksokar sürfələri aşkar etdik. Parazitləri rezonans tezliklərlə  məhv etdik. Müalicədən 1 il çekib. Uşaq sağalıb.

Bu misalla Sizə göstərirəm ki, hətda Moskvada, haradan kı “İmedis” uğurla bir çox sivil ölkələrə yayılıb, bu üsulu bilməyənlər və onunla maraqlanmayanlar var.